Margareth Degeling met de foto van Jorge Valente. Op de achtergrond ‘Villa Lisiduna’.
Margareth Degeling met de foto van Jorge Valente. Op de achtergrond ‘Villa Lisiduna’. Hans Beijer

'De [natuur] vindt haar weg'

In gesprekken met Margareth Degeling ontdekte ik gaandeweg een rode draad: haar bijzondere relatie met het landschap. Tot haar derde jaar woonde ze aan de rand van Hoorn.

,,Mijn leven leek alleen te bestaan uit mijn ouders, mijn zusje, de melkboer, de boerderij naast ons houten huisje en de blaasbloemen en madeliefjes in de weilanden. Toen we verhuisden naar een woonwijk, wisten mijn zusje en ik niet wat we meemaakten: overal in de tuintjes groeiden allemaal andere mooie bloemen. En bloemen mocht je toch altijd plukken?"

,,Binnen de kortste keren hadden we enige prachtige boeketten samengesteld. Dat vonden de buurtbewoners geloof ik niet zo leuk, maar wisten wij veel?" Met die buurtbewoners is het allemaal goed gekomen, met haar relatie met het weidse Noord-Hollandse landschap is het nooit wat geworden. ,,Ik voelde me er niet thuis, er klopte iets niet".

ATMOSFEER Dat veranderde nadat Margareth in de omgeving van Zeist en later ook in Leusden kwam te wonen. Het landschap is er afwisselender, intiemer. ,,Het lag niet zozeer aan die weilanden, die heb je hier ook, maar ik krijg er hier een positief gevoel bij, er zit tenminste een einde aan." In Leusden voelde ze zich direct thuis en vond ze een grote woning die ook ruimte bood aan een museum en atelier. ,,Voor mij als kunstenaar was het belangrijk dat de omgeving landschappelijk ook inspirerend is. Het is heerlijk om in het atelier of de overkapping aan de tuinzijde te werken. Door alle grote ramen is er altijd uitzicht op levend groen. Hier hangt de juiste atmosfeer."

INSPIREREND In de tentoonstellingen en educatieprojecten van het museum (www.lacasaholandesa.org) speelt het landschap en de relatie van de mens met de natuur een belangrijke rol. De Leusdense kunstenaar Mathieu Klomp exposeerde in 2016 twaalf menshoge beelden van plastic en folie. Ze waren later te zien in het Centraal Museum in Utrecht. In het educatieproject van 2017 gaf de kunstenaar Werner Klompen afval en wegwerpmateriaal, waaronder pizzadozen, een tweede leven.

EDUCATIEPROJECT Recent was de fotografietentoonstelling, ooik educatieproject 'What the heart sees', te zien in het M.A.C. House: twintig kunstenaars die elk vanuit hun eigen perspectief laten zien wat de natuur voor hem of haar betekent. Van de Braziliaanse kunstenaar Claudia Furlani zal van 15 april tot 30 september een tentoonstelling met als thema urbanisatie te zien zijn. In het najaar kunnen bezoekers kennismaken met het werk van Ernst Kraft, die permanente landschappelijke installaties op zijn naam heeft staan. Het museum biedt bezoekers kunstwerken over de natuur en een plek om te reflecteren over hun eigen rol en aandeel en zich te bezinnen op de toekomst van onze leefomgeving.

GENIETEN Als gevraagd wordt naar haar favoriete plekje in Leusden hoeft Margareth niet lang te denken: Het fotografiewerk van Jorge Valente uit Portugal in 'What the heart sees' deed haar direct denken aan het kunstwerk 'Villa Lisiduna' van Reiner Lagendijk, geplaatst op de rotonde bij het politiebureau. Elke Leusdenaar kent dit huisje van baksteen en beton, waarin een boom groeit die zijn weg vindt, waardoor mens en natuur tot een harmonisch geheel worden.

Margareth: ,,Welke boodschap ik zelf zie in beide prachtige kunstwerken? Dat de natuur altijd haar weg zal vinden en dat we meer open zouden moeten staan voor haar schoonheid en behoud."

Kunstwerken in de openbare ruimte van de gemeente Leusden

'Villa Lisiduna' kan een voorbijganger moeilijk ontgaan, iedereen kent het wel. En ook de Stenen Man bij Kamp Amersfoort kennen de meeste mensen.

Er zijn echter ook minder in het oog lopende, bijzondere kunstwerken in de openbare ruimte die de moeite van het bekijken waard zijn. Hier een kleine selectie: het beeld van het meisje in brons getiteld 'Bijna vrij' nabij de RK kerk in Achterveld, van de hand van Willy Albers Pistorius. Mensfiguren in brons getiteld 'Scrum' aan de Kooikersgracht in Leusden, van Wilfried Put.

Het stalen kunstwerk 'Vrijheid in gebondenheid' aan de Zeilmakerij in Leusden, van Piet Slegers.

De drie bronzen vrouwenfiguren 'Comedia dell'Arte' aan het Cohenpad in Leusden, gemaakt door Eric Claus.