'Ik kan van meerwaarde zijn'
19 augustus 2020 om 07:33Renée Damstra is schrijftolk
LEUSDEN Renée Damstra kan luisteren als de beste. En typen ook. Als gediplomeerd schrijftolk staat ze (plots)doven, slechthorenden én doofblinde mensen (met restvisus) bij. ,,Het geeft me een fijn gevoel om van betekenis te zijn voor een ander.’’
Marcel Koch
,,Kijk’’, zegt zzp’er Damstra terwijl ze een groot toetsenbord tevoorschijn haalt. ,,Dit is geen gewoon toetsenbord, maar een zogeheten Velotype pro. Met dit speciale lettergrepentoetsenbord tik ik zo letterlijk mogelijk in wat er gezegd wordt door de aanwezige sprekers. Op een bijeenkomst, in een klas, in de kerk of waar dan ook.''
Met een aanslag, vertelt de Leusdense, kan ze een hele lettergreep intikken. ,,Per minuut tik ik tussen de 500 en 520 tekens.’’
Het toetsenbord, licht de Leusdense verder toe, is gekoppeld aan een laptop en/of een tablet. ,,Waardoor de dove of slechthorende persoon een exacte weergave ziet van wat er gezegd wordt.’’
De schrijftolk als live-ondertitelaar?
Damstra (33): ,,Zo moet je het zien, ja. Terwijl er gesproken wordt, type ik en leest de dove of slechthorende mee op het scherm. Dat vergemakkelijkt de communicatie voor die persoon enorm.''
Het is intensief werk?
,,Zeker. Soms vraag ik ook of er even gepauzeerd kan worden. Meestal gebeurt dat na zo’n drie kwartier. Het werk vergt veel concentratie.’’
En als het je eens te snel gaat?
,,Dan moet je zo assertief zijn om dit aan te geven.''
Zit je wel altijd naast degene voor wie je tolkt?
,,Dat hoeft niet altijd. Technisch is het mogelijk om op afstand te zitten. Ik bezit over software waarbij dat mogelijk is. Iemand die mijn hulp heeft ingeschakeld voor het goed volgen van bijvoorbeeld een kerkdienst, kan ik ook vanaf een andere plek in de kerk, bedienen.’’
Bereid je je ook voor?
,,Ja. Voorafgaand vraag ik de naam of namen van de sprekers op. Of wat het doel van het gesprek is. Maar ik ga ook op zelfonderzoek uit als ik van het gesprekonderwerp weinig afweet. Ik ben wel zo type dat graag alles wil weten.’’
Mensen die jou inschakelen, moeten die over een drempel heen?
,,Als ze mij aanvragen, zijn ze die drempel al over. Maar schaamte kan zeker een rol spelen. Of het niet afhankelijk willen zijn. Maar als de doelgroep een schrijftolk aan het werk ziet en merkt dat het effect heeft en omstanders er normaal mee omgaan, stappen ze makkelijk over de drempel heen, is mijn ervaring.’’
Hoe kwam je ermee in aanraking?
,,Ik had mijn bacheloropleiding Psychologie aan de Universiteit Twente behaald, maar wist eigenlijk niet zo goed wat ik daarmee wilde. Vervolgens heb ik verschillende banen gehad. In die periode hoorde ik van het bestaan van schrijftolk. Dat leek me wel wat. Vervolgens heb ik de tweejarige Hbo-opleiding aan de Hoge School Utrecht gedaan. Het was een schot in de roos.’’
Wat maakt het werk zo leuk?
,,Het geeft me vooral het gevoel dat ik iets doe, wat ertoe doet. Ik kan echt van meerwaarde zijn.’’
i www.tolkentekst.nl