Drukte bij het dubbele stembureau in het Huis van Leusden.
Drukte bij het dubbele stembureau in het Huis van Leusden. Daan Bleuel

BBB ook in Leusden de grootste, gevestigde orde gemeenteraad levert in

16 maart 2023 om 13:00 Politiek

LEUSDEN Net als in minstens 14 andere gemeenten in de provincie Utrecht (nog niet alle uitslagen zijn bekend) is BBB ook in Leusden als de grootste partij uit de stembus tevoorschijn gekomen. 

De partij van Caroline van der Plas kwam als nieuwkomer uit op 16,3% van de stemmen. Dat is royaal meer dan de nummer twee, de VVD, die 13,0% liet noteren, 5% minder dan vier jaar geleden. 

VERLIES Opvallend is dat op één na alle partijen uit de gemeenteraad (met uitzondering van Lokaal Belangrijk en Leusden Vooruit die niet aan de provinciale verkiezingen meededen), verlies noteerden. D66 vormde de uitzondering op die negatieve trend; de Democraten kwamen uit op 8,5% van de stemmen, 0,1% meer dan vier jaar geleden. D66 werd daarmee, na BBB, VVD, CDA en GroenLinks op vier na de grootste. 

Het CDA leverde -na de VVD- het meeste in. De ChristenDemocraten bleven steken op 10,3% van de stemmen, 2,6% minder dan vier jaar geleden. Het CDA is daarmee nog wel steeds de derde partij van Leusden, afgaande op deze uitslag. 

LINKSE SAMENWERKING GroenLinks -vier jaar geleden de winnaar van de provinciale verkiezingen- kwam in Leusden uit op 10,1% van de stemmen, 2,4% minder dan vorige keer. Hoewel de linkse samenwerking tussen GroenLinks en PvdA in Leusden al jaren gepraktiseerd wordt, beloonde de kiezer die pogingen op landelijk niveau niet; ook de PvdA verloor; met 5,9% leverde de partij provinciaal 1,7% in. 

Ook de ChristenUnie -dat in de uitslag voor de PvdA eindigde- kreeg 7,2% van de stemmen. Toch 1,6% minder dan vier jaar geleden. De SGP, lokaal verenigd met de ChristenUnie, boekte op provinciaal niveau wel een bescheiden winstje; 2,2% van de stemmen was 0,1% meer dan vier jaar geleden.

LANDELIJKE TREND De Partij voor de Dieren noteerde met 4,5% van de stemmen een plusje van 0,6% en weerspiegelde daarmee de landelijke trend die de partij lijkt te volgen. 50-plus daarentegen verloor 1,2% van de stemmen en bleef nu steken op 2%. 

Forum voor Democratie, dat vier jaar geleden ook in Leusden nog kon rekenen op 12% van de stemmen, werd tot een bijrol veroordeeld

Van de nieuwkomers deed JA’21 (de partij van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga) het -na de BBB- het beste. De partij haalde 4,7% van de stemmen en werd daarmee -na de PvdA- de achtste partij, gemeten naar het aantal uitgebrachte stemmen. 

ROL IN DE MARGE Volt (3,8%) deed het ook niet onaardig, terwijl BVNL (Belang van Nederland; de partij van Wybren van Haga) en Zwarte Piet is Zwart het met een rol in de marge moeten doen. BVNL kreeg 0,7% van de stemmen (127 stemmers) en Zwarte Piet is Zwart toch nog 20 stemmen (goed voor 0,1% van de uitgebrachte stemmen). 

DENK deed vier jaar geleden ook al mee en scoorde ten opzichte van dat resultaat bijna een verdubbeling (van 0,3% naar 0,5%). Toch is er niet meer dan een voorlaatste positie in de rangschikking voor de partij weggelegd. 

SAMENWERKINGSVERBAND De partij U26 Gemeenten (een provinciaal samenwerkingsverband van een aantal lokale partijen) verzamelden 241 stemmen, goed voor 1,4% van de stemmen. Dat is een verdubbeling van het aantal vier jaar geleden. Overigens maakt het Leusdense Lokaal Belangrijk geen deel uit van deze provinciale partij, evenmin als Leusden Vooruit. 

Forum voor Democratie, dat vier jaar geleden ook in Leusden nog kon rekenen op 12% van de stemmen, werd tot een bijrol veroordeeld. De aanhangers van Thierry Baudet kregen nu niet meer dan 2,1% van de stemmen, 9,1% minder dan vier jaar geleden. 

PERIKELEN De SP kreeg in Leusden een flinke tik. De partij kreeg vier jaar geleden nog 6,3% van de stemmen. Daar bleven er nu nog 3,5% van over, 2,8% minder dan vier jaar geleden. Dat verlies lijkt forser dan landelijk. Maar of de interne perikelen waarmee de Leusdense afdeling de laatste tijd kampte er iets mee te maken heeft, valt niet zomaar te zeggen. 

De PVV (van Geert Wilders) was in Leusden vier jaar geleden al niet zo groot en dat is er niet beter op geworden (3,2%, zo’n 0,2% minder dan vier jaar geleden).

ONGELDIG EN BLANCO In Leusden kwam gisteren 69,6% van de stemgerechtigden daadwerkelijk naar de stembus. Dat is ruim 3% meer dan vier jaar geleden (66,5%). Dat is wel beduidend lager dan de opkomst bij de Tweede Kamerverkiezingen. In 2021 was er in Leusden een opkomst van 86,9%. Gisteren werden 29 ongeldige en 43 blanco-stemmen uitgebracht. In totaal stemden 17.041 plaatsgenoten. De uitslag is in detail terug te lezen op de site van de gemeente.