Auteur Erik van Venetië [ging met oefenpensioen]

6 september 2025 om 09:00

De ene keer blijkt de auteur, die -samen met zijn vrouw- gedurende langere tijd met een camper door Europa reist, zich te bevinden op het domein van een wijnbouwer in Frankrijk of Italië, waarbij het uitzicht wordt gedomineerd door talloze wijnstokken in wijngaarden die zich niet zelden tot zover het oog reikt uitstrekken over glooiende hellingen. 

Maar het kan ook zijn dat het blikveld bij het openen van de deur van het rijdende gelegenheidsverblijf voor een belangrijk deel wordt gevuld door de overmaatse camper van de buurman op een ongezellige camping met te kleine kampeerplaatsen. 

NIEUWE LEVENSFASE De vraag ‘waar zijn we nu weer beland?’ kan echter ook meer figuurlijk worden opgevat. Bijvoorbeeld omdat de auteur (geboren in 1958) zich afvraagt hoe de levensfase die zich onverbiddelijk en rap zal aandienen -die van AOW-gerechtigde- straks verantwoord ingevuld zou kunnen worden. 

Maar een directe aanleiding voor het sabbatical is voor de Leusdenaar ook geweest dat bij hem nog niet zo lang geleden een potentieel levensbedreigende ziekte werd vastgesteld. Hoewel de gevolgen van de kanker lijken mee te vallen, veroorzaakt het voorval toch een fundamentele onzekerheid die voordien niet aan de orde was. Haal ik mijn pensioen überhaupt nog en -zo ja- hoe lang kan ik er van genieten?

SABBATICAL

Het idee voor een sabbatical in de vorm van een lange reis door Europa ontstond na een gesprek tussen de auteur en zijn vrouw over de mogelijkheid dat zij -acht jaar jonger dan Van Venetië- met vervroegd pensioen zou gaan om samen van de nieuwe levensfase te kunnen genieten. Dat leek om verschillende redenen toch geen goed idee. 

Bijvoorbeeld vanwege de financiële onzekerheid die zo’n stap met zich meebrengt. Belangrijker; Annemieke heeft gewoon plezier in haar werk en heeft er eigenlijk nog geen zin in ermee te stoppen. Maar ze kwam met een alternatief voorstel voor een vervroegde pensionering; een sabbatical van een half jaar. 

,, Er nestelde zich een urgentie in mijn hoofd die ik voordien nooit had gekend 

CAMPER Een periode om lange reizen te maken, die ook een indruk kunnen geven van hoe het leven er uit zou kunnen zien als de pensionering werkelijk een feit is. Van Venetië vond het meteen een goed idee. ,,De dingen die ik nog graag wil doen in mijn leven moet ik niet te lang meer uitstellen, want je weet maar nooit’’, zegt hij daar zelf over. ,,Er nestelde zich (na de ontdekking en de behandeling van de ziekte, DB) een urgentie in mijn hoofd die ik nooit had gekend.’’

De keuze viel op reizen met een camper door Europa (‘omdat we binnen pakweg 24 uur thuis wilden zijn als zich een noodsituatie in de familie zou voordoen’). De camper, omdat die de reiziger maximale bewegingsvrijheid geeft. ,,En omdat Annemieke rijden achter het stuur van ‘zo’n grote bak’ geweldig vindt’’, voegt Van Venetië daar als niet onbelangrijk extra argument aan toe. 

HOBBY’S Op reis, onder meer op zoek naar nieuwe plekken. Dat is één van de hobby’s van het stel. ,,En daar horen bij: ontmoetingen met andere reizigers, met lokale bewoners, genieten van lekker eten en van wijn proeven bij wijnboeren’’, legt Van Venetië verder uit. 

Maar ook ‘cultuur’ is belangrijk voor het tweetal pré-pensionado’s. Zo voert de reis hen min of meer toevallig naar Saint-Rémy-de-Provence in het zuid-oosten van Frankrijk, waar de psychiatrische kliniek blijkt te staan (het Cloître Saint Paul) waar schilder Vincent van Gogh een jaar lang opgenomen is geweest nadat hij in Arles een deel van zijn oor afsneed.

ZELFREFLECTIE De reis is ook een oefening in zelfreflectie. De kleine leefwereld waarin de vele prikkels die hand-in-hand gaan met de prestatiemaatschappij grotendeels ontbreken, leidden -na een periode van bijna fysieke ontwenning- tot ruimte voor introspectie. 

,,De reis heeft me mijn ogen geopend voor zaken die al wel sluimerden, maar die ik nooit zo besefte’’, schrijft Van Venetië daarover. ,,Mijn interesse in andere mensen buiten mijn bubbel bijvoorbeeld. Mijn vermogen om snel contact te leggen en de diepte in te gaan. De afwezigheid van mijn schroom om over mijn twijfels te praten.’’

KLUNGELEN ,,Mijn ontdekking dat ik door langzaam te leven, te klungelen en rust te pakken de deur openzet voor onverwachte ontmoetingen, andere meningen en oplossingen. Dat is niet niks wat ik daar heb ontdekt. Daar moet ik wat mee!’’, concludeert de auteur. 

Wat hem betreft betekent dat méér reizen na de pensionering. ,,Dat kan ik goed en daar genieten we van.’’ Maar het doorgaan met betaalde klussen is geen taboe: ,,Zolang ik mijn betaalde werk leuk vind, blijf ik het doen.’’

VRIJWILLIGERSWERK Maar ook het doen (of beter: het voortzetten) van vrijwilligerswerk hoort daar nadrukkelijk bij. Erik van Venetië maakt bijvoorbeeld met Roelof Meijer geëngageerde radioprogramma’s voor Golfbreker Radio en Eemland1. ,,Door mensen met mooie oplossingen voor maatschappelijke problemen te interviewen, bewijs ik de maatschappij een dienst, alleen al door die stemmen hoorbaar te maken’’, aldus Van Venetië.

De sabbatical (Van Venetië en zijn vrouw reisden twee maanden, waren twee maanden thuis en reisden toen weer twee maanden) is iets wat de auteur iedereen aanraadt. En niet alleen degenen die -net als hij- voor hun pensionering staan. 

GROOT ONDERHOUD ,,Om de paar jaar is het tijd voor groot onderhoud. Voor mijn grote onderhoud. Om mijn ingesleten routines onder ogen te zien en uit te zoeken wat ik zelf écht graag wil. Alleen al om te voorkomen dat ik aan het eind van mijn leven terugkijk met de gedachte: hád ik maar..’’ Een les die iedereen ter harte zou kunnen nemen.

Meer informatie over het boek ‘Waar zijn we nu weer beland?' is te vinden op de website van de auteur (erikvanvenetie.nl). Het boek is verschenen bij Uitgeverij Lente en kost 21,99 euro. De digitale versie (het e-boek) kost 11,99 euro. Bestellen kan onder meer via de website van de uitgeverij (https://uitgeverijlente.nl/waar-zijn-we-nu-weer-beland/?)