Column Marco Bosmans: ‘Hier in Leusden moet je natuurlijk eten wat de boer schaft. In een stal bij voorkeur’
10 juni 2026 om 11:14 Column KnipoogjeKnipoogje: Erfelijkheid
Wie in Leusden vraagt naar ‘de bedriegertjes’ wordt waarschijnlijk naar ’t Erf verwezen. Nee, niet naar het college van B en W, maar naar de fonteinvloer. Het is bij mooi weer de populairste attractie in Leusden.
Die naam is overigens een klein beetje gestolen uit het Gelderse Rozendaal. Daar, in de tuin van Kasteel Rosendael, spuit het water al zo’n 300 jaar in het wilde weg. Zo wild en willekeurig zelfs dat deze Bedriegertjes een hoofdletter en monumentenstatus kregen. Sindsdien worden soortgelijke fonteintjes in ons land vernoemd naar het origineel van architect Daniël Marot. Het bedrog der bedriegertjes, zeg maar.
In de kwestie-Leusden voel ik overigens meer nattigheid. De fonteintjes kregen een plek op ’t Erf en ook die naam is een beetje ongepast, gezien de agrarische wortels van onze gemeente. Je zou hier een boerenbedrijf verwachten, maar wordt als toerist verrassend omsloten door een sushibar, grutterij en warenhuis. De majestueuze, dreigende bouwkolos aan de noordzijde heet gemeentehuis.
Een gemiste kans! Vele wijk- en straatnamen in Leusden, Hamershof incluis, herinneren aan het boerenverleden en landelijke karakter van onze gemeente
Een gemiste kans. Hoe vaker ik er kom, hoe vaker ik het uitroep, met bijpassend leesteken: Een gemiste kans! Vele wijk- en straatnamen in Leusden, Hamershof incluis, herinneren aan het boerenverleden en landelijke karakter van onze gemeente. Een verleden dat in Achterveld en Stoutenburg nog heel erg heden is, trouwens.
Nu in het Huis van Leusden en het genoemde winkelcentrum steeds meer stemmen opgaan om tegels te wippen op ’t Erf en dit plein te vergroenen, roer ik me graag. Is dit niet bij uitstek een kans om ’t Erf terug te geven aan de boer? Laat het een ode zijn aan wat eens was, maar ook een visitekaartje voor wat ons buitengebied nu is. De verkoop van boerenproducten is al snel geregeld, zeker in combinatie met een gewillige horecaexploitant.
Met alle respect voor de carpaccio en zalmsalade van de anonieme venter die nu op het plein huist, maar hier moet je natuurlijk eten wat de boer schaft. In een stal bij voorkeur, dus niet in de kiosksilo die nu maar matig boeit. Wie zich hier niets bij kan voorstellen, doet er goed aan Landwinkel de Kopermolen te bezoeken. Of beter nog: Hoeve Ravenstein in Baarn, voor een inspirerend totaalbeeld.
Terug naar ’t Erf. Ik zie ruimte voor een kinderweide en appelbomen bij de fonteintjes, boerenklinkers en picknickmeubels rond de stal, oogstfeesten met klompendans, ambachten en landbouwwerktuigen, één keer per maand een boerenmarkt met proeverij en knuffel-vee, enzovoort.
Wat mij betreft hebben we hier een prima starterspakket voor het lustrumjaar 2027, wanneer Leusden 1250 jaar bestaat, maar het ambtelijk apparaat kennende is 2037 realistischer. Spijtig, want dat is na mijn tijd. Hoe het ook loopt, herinner mij dan in de Erfenis van een extra fonteintje naast de tien bedriegertjes: Spuit elf.
Marco Bosmans, bosmans@xmsnet.nl
Meer Knipoogjes van Marco Bosmans vind je hier.