Geitenboer De Kruijf uit Leusden ziet groei ondanks gezondheidszorgen: ‘de vraag blijft gewoon’

LEUSDEN Op de boerderij van Martijn de Kruijf in Leusden lopen ruim duizend geiten rond. Terwijl hij op geitenhouderij ‘De Nieuwe Riet’ tussen de dieren doorloopt, ziet hij dagelijks hoe groot de sector inmiddels is geworden. Volgens nieuwe cijfers van het CBS is het aantal geiten in Nederland sinds 2000 zelfs vervijfvoudigd, ondanks de zorgen over gezondheidsrisico’s.

door Pien Nieman/Nieuwsplein33

Toch staat de sector onder druk. Het kabinet wil voorlopig geen nieuwbouw toestaan in de buurt van geitenhouderijen. Een besluit over minimale afstanden wordt opnieuw uitgesteld, vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s voor omwonenden. Martijn ziet dat anders: ,,De vraag naar geitenzuivel blijft gewoon, daar groeit de sector op mee”

BLIJVENDE GROEI

Die landelijke groei is ook in deze regio zichtbaar. In Leusden, waar Martijn zijn bedrijf runt, staan gemiddeld 22,71 geiten per vierkante kilometer geregistreerd. In de gemeente Amersfoort zijn dat er 20,55. Daarmee liggen beide gemeenten ruim boven het landelijke gemiddelde van ongeveer elf geiten per vierkante kilometer. Martijn ziet die ontwikkeling terug in zijn eigen bedrijf, dat bij de start nog een stuk kleiner was.

De vraag naar geitenproducten zorgt ervoor dat bedrijven die doorgaan automatisch groter worden. ,,We hebben de ruimte en de vergunning voor 1200 geiten, maar op dit moment lopen er wat minder rond”, legt Martijn uit.

WETENSCHAPPELIJKE ZORGEN

De Gezondheidsraad concludeerde vorig jaar december dat het verband tussen wonen in de buurt van geitenhouderijen en longontstekingen ‘waarschijnlijk oorzakelijk’ is. Volgens de commissie gaat het niet om één ziekteverwekker, maar om een combinatie van factoren zoals fijnstof uit potstallen. Binnen 500 meter is het risico op een longontsteking gemiddeld 73 procent hoger, binnen één kilometer 19 procent.

Tegelijkertijd benadrukt de raad dat er nog veel onzekerheden zijn over de precieze blootstellingsroutes en de rol van piekemissies bij het uitmesten.

Martijn herkent die risico’s niet in zijn eigen omgeving. ,,De omwonenden hoor ik geen klachten van”, zegt hij. Hij noemt het onderzoek ‘één groot wazig verhaal’ en wijst erop dat veel conclusies zijn gebaseerd op literatuurstudies. ,,Zo ernstig? Dan had ik al doodziek moeten zijn.”

In negen provincies, onder andere Utrecht, geldt inmiddels een bouwstop: er mogen tijdelijk geen nieuwe stallen worden gebouwd in de buurt van woningen, en andersom ook geen nieuwe woningen bij stallen. Het demissionaire kabinet wil dat die maatregel wordt verlengd, terwijl de Tweede Kamer op 14 januari debatteert over mogelijk snellere stappen.

ZORGEN BIJ LOKALE POLITIEK

In Amersfoort groeit de politieke aandacht voor mogelijke gezondheidsrisico’s. De Partijvoor de Dieren wees in december op het onderzoek van de Gezondheidsraad en maakt zich zorgen. Volgens de partij liggen er in en direct naast Amersfoort drie geitenhouderijen waarvan de één-kilometerzone deels over de gemeentegrenzen heen valt.

Dat was voor raadslid Natanja Vreugdenhil aanleiding om het college schriftelijke vragen te stellen over de risico’s, de locaties van de bedrijven en de gevolgen voor woningbouwplannen. De partij wil onder andere weten of de geitenhouderijen die grenzen aan de gemeenten invloed hebben op de bouwplannen van de stad?

Ook wil Vreugdenhil weten ‘wat de ambities van dit college zijn ten opzichte van geitenhouderijen’. Martijn ‘probeert wel te peilen wat er in de Leusdense politiek speelt’. Maar ‘ik krijg nog geen informatie’. Hij zegt wel te hopen dat zijn eigen gemeente Leusden ‘het boerenverstand blijft gebruiken’, wanneer er besluiten over de sector worden genomen.

(Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht).