Wel of geen windmolens in Leusden: dit zijn de plannen van de politieke partijen

LEUSDEN Hoe moet de gemeente Leusden de energietransitie vormgeven zonder haar unieke landschap te verliezen? Op deze vraag hebben alle Leusdense partijen een eigen antwoord, waarbij de discussie over windmolens en zonnevelden het scherpst wordt gevoerd. De ene partij zet vol in op isoleren van woningen, de ander vindt dat er ook ruimte moet zijn voor windmolens binnen de gemeentegrenzen. Hieronder lees je hoe de partijen zich in willen zetten voor duurzaamheid.

door Pien Nieman

Op woensdag 18 maart kiezen inwoners van Leusden, Achterveld en Stoutenburg een nieuwe gemeenteraad. De gemeente staat voor grote keuzes als het gaat om energieopwekking, netcongestie en het behoud van landschap. Voor de inwoner is er dus flink wat te kiezen. De partijen die meedoen - Lokaal Belangrijk, Pro-Leusden, CDA, VVD, ChristenUnie-SGP en Leusden Vooruit - verschillen duidelijk van mening over duurzaamheid.

Meer nieuws over de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in Leusden vind je in ons dossier hier.

De energietransitie zorgt voor een duidelijke scheidslijn in de lokale politiek. Over windmolens en zonnevelden staan de partijen lijnrecht tegenover elkaar. Pro-Leusden noemt windmolens en zonnepanelen simpelweg ‘noodzakelijk’ en streeft naar een energieneutraal Leusden in 2045. Zij willen het gesprek met inwoners open aangaan, mits projecten in lokaal eigendom blijven.

WEL OF GEEN WINDMOLENS?

Lokaal Belangrijk vormt het meest kritische geluid en verzet zich resoluut tegen industriële windturbines en grootschalige zonnevelden vanwege de nadelen voor de volksgezondheid, de biodiversiteit en het landschap.

Het CDA kiest voor een tussenweg door te pleiten voor grote windturbines uitsluitend langs de snelweg (A28), om zo het landschap en de heidevelden te beschermen.

De VVD, Leusden Vooruit en ChristenUnie-SGP benadrukken vooral dat Leusden de regie zelf in handen moet houden. Zij willen zelf locaties aanwijzen om te voorkomen dat de provincie Utrecht zelf locaties gaat aanwijzen. Die kans is aanwezig.

Leusden en zes andere gemeenten in de regio moeten in 2030 samen 0,5 terawattuur aan groene stroom opwekken. Dat moet via zonnevelden of windturbines. Een groot gedeelte van de windturbines zouden in de buurt van oefenterreinen van defensie langs de A28 komen, maar daar zette Defensie een streep doorheen. Daardoor komt de gemeente Leusden haar deel van de afspraak niet na.

De provincie heeft gedreigd in te grijpen. Met een zogenoemd projectbesluit kan de provincie de rol van de gemeente overnemen en dus bepalen waar windmolens of zonnevelden moeten komen. De provincie wil vóór de zomer van 2026 met nieuwe locaties komen.

SLIMMER MET STROOM

Een gedeelde zorg is het overvolle elektriciteitsnet. Bedrijven staan nu al op een wachtlijst en mogelijk kunnen woningen straks ook niet meer worden aangesloten. Lokaal Belangrijk vergelijkt netcongestie (het volle stroomnet) met files tijdens het spitsuur en wil het probleem verminderen met batterijopslag, slimme energieverdeling en gedragsverandering bij piekbelasting. Dat is tussen 16.00 en 19.00, als mensen koken, de auto opladen en de was doen.

De VVD en het CDA zien vooral kansen in technische innovaties, zoals energyhubs op bedrijventerreinen en collectieve warmte- of elektriciteitsopslag. Het CDA wil daarbij onderzoeken of nieuwe kunstgrasvelden op het Buiningpark kunnen worden gecombineerd met warmteopslag, terwijl de VVD de nadruk legt op buurtbatterijen en nauwe samenwerking met netbeheerders.

Hoewel zowel Pro-Leusden als ChristenUnie-SGP lokale oplossingen zien voor het volle elektriciteitsnet, leggen zij in hun verkiezingsprogramma’s andere accenten. Pro-Leusden richt zich vooral op wijkinitiatieven en energiecoöperaties waarin inwoners gezamenlijk energie opslaan en delen. ChristenUnie-SGP beschrijft juist dat bedrijven op bedrijventerreinen moeten samenwerken, bijvoorbeeld door stroom te delen of gezamenlijke batterijen te plaatsen.

HAALBAAR EN BETAALBAAR VOOR INWONERS

Verduurzamen is geen vrijblijvende opgave meer, vinden alle partijen. Dit moet ook in Leusden doorgaan. Alle partijen zetten in op het isoleren van woningen en het stimuleren van zonnepanelen op daken. ChristenUnie-SGP benadrukt daarbij dat het belangrijk is dat mensen met een laag inkomen ook mee moeten kunnen doen. Zij moeten extra ondersteuning krijgen. ,,Je niet groen kunt doen als je rood staat”, zo staat in het partijprogramma.

Waar de VVD en Lokaal Belangrijk vooral kiezen voor keuzevrijheid en geleidelijk van het aardgas af willen, wil Pro-Leusden de wijkaanpak verbreden naar een bredere duurzaamheidsstrategie en strenger toezien op energiebesparing bij bedrijven. Het CDA zoekt ondertussen naar een combinatie van verschillende energiebronnen, met onder meer warmtewinning uit de bodem of het Valleikanaal.

Met de naderende verkiezingen hebben inwoners van Leusden, Achterveld en Stoutenburg daarmee een duidelijke keuze: van een ambitieuze, snelle verduurzaming tot een meer lokale koers met veel aandacht voor het behoud van het landschap.

(Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen de Leusder Krant, De Stadsbron en RTV Utrecht).