Herdenkingsplechtigheid monument van het Stille Ambtenarenverzet

LEUSDEN Burgemeester Gerolf Bouwmeester legt woensdag 4 mei om 11.00 uur samen met mevrouw Anita Hakvoort-Brouwer (dochter van Karel Brouwer en Rita Brouwer-de Voogd) een krans neer bij het monument van het Stille Ambtenarenverzet en wordt er 2 minuten stilte in acht genomen.

In september 1992 werd aan Karel Brouwer, zijn vrouw Rita Brouwer-de Voogd en Dolph Hendriks (postuum, hij overleed in 1989) voor hun hulp aan Joodse vluchtelingen een Yad-Vashem onderscheiding uitgereikt. Door een vernuftig administratiesysteem ontwikkeld door Brouwer en Hendriks konden veel mensen gered worden. Joodse mensen kregen een nieuw persoonsbewijs met hun eigen foto en vingerafdruk maar met andere gegevens, waardoor ze zich vrij over straat konden begeven. Dit systeem vond navolging door betrouwbare ambtenaren in het hele land.

Naar aanleiding van de op handen zijnde Yad Vashem-uitreiking was er door een aantal betrokkenen een initiatief gestart voor het plaatsen van een monument voor allen die aan het geruisloze ambtenarenverzet hadden meegewerkt. Liefst twintig mensen zaten in 1992 in het Comité van aanbeveling ten behoeve van een verzetsmonument voor de TD-groep, zoals de groep werd genoemd.

TD-groep betekent Tweede Distributiestamkaart-groep. Deze kaart was door de bezetter in het leven geroepen om te voorkomen dat onderduikers nog aan bonnen konden komen, maar de ambtenarengroep was al vóór het uitkomen van die kaart administratief voorbereid, zodat talloze onderduikers nog gewoon hun bonnen kregen.

Twee jaar later, op 29 september 1994, werd het monument door de toenmalige staatssecretaris van Binnenlandse Zaken mr. Jacob Kohnstamm onthuld.

Het bronzen monument toont drie menselijke figuren die door een deur gaan. Het monument verwijst naar de ambtenaren die de deur naar de vrijheid voor velen openhielden. Beeldend kunstenaar Renée van Leusden uit Vught heeft het kunstwerk gemaakt. Het is een monument met nationale betekenis als eerbetoon aan de gemeenteambtenaren uit het hele land die zich in de Tweede Wereldoorlog bezighielden met het stille verzetswerk.

De locatie was een bewuste keuze: pal voor de ingang van het gemeentehuis van Leusden omdat in die gemeente de TD-groep is ontstaan.