Achterveldse wijkverpleegkundige Jolande Snapper: ‘Je hoeft het niet alleen te doen’

ACHTERVELD Roelande Snapper werkt al meer dan 26 jaar bij zorgorganisatie Beweging 3.0. Ze begon als verpleegkundige, hielp mensen met wassen en aankleden, en leerde hun dagelijkse leven van dichtbij kennen. Nu is ze wijkverpleegkundige in Achterveld. Ze vertelt over de thuiszorg nu en straks, en over het belang van mantelzorgers.

Vroeger bepaalde CIZ, het Centrum Indicatiestelling Zorg, welke zorg iemand kreeg. Tegenwoordig doen wij als wijkverpleegkundigen het eerste gesprek en maken we samen met de cliënt een zorgplan. Zo’n gesprek leidt niet altijd tot de inzet van professionele zorg”, legt Snapper uit. ,,We bespreken waar iemand behoefte aan heeft, welke zorg nodig is en heel belangrijk: wat kan iemand zelf doen en wat met hulp van mensen uit de eigen kring? Hun partner - als die er is -, familieleden, vrienden en bijvoorbeeld mensen uit de buurt. We kijken of andere instanties en vrijwilligers iets kunnen betekenen, zoals dorpsvereniging DAVA of de Zonnebloem. Afhankelijk van de situatie praten we ook over hulpmiddelen en aanpassingen in huis, zoals beugels in de wc of een douchestoel in badkamer.’’

Verhalen van het dorp
In de gemeente Leusden zien mensen naar elkaar om en staan ze voor elkaar klaar. Zo zorgen ze ervoor dat iedereen kan meedoen. Dat geldt ook voor ouderen en mensen die zorg nodig hebben. Daarvan zijn vele voorbeelden, die het waard zijn om te delen. De serie Verhalen uit het dorp geeft een beeld van hoe inwoners van Achterveld en Stoutenburg zelf en samen met vrijwilligers en professionals invulling geven aan zorg en welzijn. Deze serie is tot stand gekomen met subsidie van het Ministerie van VWS in het kader van ‘Langer Zelfstandig Thuis Wonen’.

Roelande Snapper werkt al meer dan 26 jaar bij zorgorganisatie Beweging 3.0. Ze begon als verpleegkundige, hielp mensen met wassen en aankleden, en leerde hun dagelijkse leven van dichtbij kennen. Nu is ze wijkverpleegkundige in Achterveld. Ze vertelt over de thuiszorg nu en straks, en over het belang van mantelzorgers.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

‘Als mensen niet meer kunnen leven zoals ze gewend waren, voelen ze zich machteloos en reageren dat vaak af op hun omgeving.’ - Foto: Ruby Beltman

ZELF AAN ZET

,,De tijd dat de gemeente automatisch zorgde voor een rollator, traplift of andere voorzieningen thuis is voorbij. Je moet echt zelf je huis aanpassen of misschien wel verhuizen naar een woning, die beter bij je situatie past’,’ aldus Snapper. Een andere misvatting is dat de thuiszorg huishoudelijk werk doet. ,,Thuiszorg beperkt zich tot de echte zorgtaken, zoals medicijnen geven, wonden verschonen of hulp bij het douchen. Huishoudelijke hulp hoort daar niet bij.’’ 

Om uit te leggen hoe het tegenwoordig werkt, maakt Snapper de vergelijking met het krijgen van een kind. ,,Daar bereid je jezelf op voor: je koopt een bedje en wandelwagen, je plaats een traphekje en je regelt oppas. Daar ben jezelf verantwoordelijk voor. Op dezelfde manier wordt verwacht dat je zoveel mogelijk je eigen hulp en zorg organiseert. Mantelzorgers spelen daarin een onmisbare rol.’’

HULP VAN NAASTEN

Mantelzorg is onbetaalde hulp aan iemand die langdurig ziek is, een beperking heeft of om een andere reden hulp nodig heeft. Snapper: ,,Zonder familie en andere naasten lukt het niet als iemand thuis zorg nodig heeft. Veel huishoudelijke taken komen toch vaak op hun schouders terecht. Mantelzorg begint klein, zoals boodschappen doen, vervoer of de administratie verzorgen. Vaak groeit het uit tot meer hulp en zorg.’’

Het is niet niks om mantelzorger te zijn benadrukt Snapper. ,,Mensen willen trouw blijven aan hun belofte om voor hun partner te zorgen. Maar dat kan zwaar worden, zeker als jezelf gezondheidsproblemen hebt. Dat zie ik bij mensen in de oudere generaties. Of een mantelzorger zit in de zogenoemde ‘sandwichgeneratie’: zij zorgen voor hun kinderen én hun ouders tegelijk. Dat kan echt veel van iemand vragen, zeker als je ook nog werkt.’’

Krijg ik zelf nog zorg als ik die over tien jaar nodig heb?

Tijdens zo’n eerste gesprek merkt Snapper regelmatig dat niet alleen de cliënt zelf, maar ook de partner of andere mantelzorger steun nodig heeft. Of dat mantelzorgers later overbelast raken. ,,Slecht slapen, altijd moe zijn, je opgesloten voelen. Dat komt veel voor. Je ziet dat het voor hen te veel is. Dan kijken we samen wat er nodig is en wie wat kan doen, zodat de mantelzorger meer lucht krijgt. Steun uit de eigen omgeving van de mantelzorger is belangrijk. Het helpt als kinderen elkaar steunen of als vrienden een handje helpen. En voor wie zorg krijgt: laat je waardering zien! Dat hoeft niet groot te zijn. Een bloemetje of samen koffiedrinken kan al veel betekenen.’’

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

‘Mensen willen trouw blijven aan hun belofte om voor hun partner te zorgen. Maar dat kan zwaar worden.’ - Ruby Beltman

NIEUWE TIJDEN

Voor wie eerder zelfredzaam was, kan het best moeilijk zijn om hulp en zorg te accepteren. Snapper: ,,Mensen kunnen niet meer leven zoals ze gewend waren. Ze voelen zich machteloos en reageren dat af op de mensen in hun directe omgeving. Dat gebeurt best vaak. Door de zorg en afhankelijkheid verandert soms de relatie tussen partners. Ook dat is wennen voor allebei. De kunst is om met elkaar mee te bewegen, om te geven en te nemen.’’

Haar advies aan mensen die zorg nodig hebben en hun mantelzorgers: ,,Je hoeft het niet alleen te doen. Soms is er niet direct een oplossing, maar praten helpt. Voel je vooral niet schuldig om hulp te vragen. En als je om hulp vraagt of die aanbiedt, wees dan zo concreet mogelijk. Vraag bijvoorbeeld ‘Wil je voor mij de was ophangen?’ of ‘Zal ik boodschappen voor je halen?’.

De toekomst van de zorg vindt Snapper spannend. ,,Krijg ik zelf nog zorg als ik die over tien jaar nodig heb? Wie gaat die zorg geven?’’, vraagt zij zich af. ,,De zorg verandert. We worden meer afhankelijk van elkaar. Dan helpt het als wij onze verwachtingen wat bijstellen en accepteren dat het leven anders wordt. Een kant-en-klaarmaaltijd of eten van de buren smaken nu eenmaal anders dan wat je gewend bent.’’

Snapper ziet mooie initiatieven in Achterveld hierop inspelen. ,,Met de dorpsverbinder proberen we mensen meer met elkaar te verbinden. En bij woonzorgcentrum Huize Sint Joseph kun je elke dag terecht om voor een maaltijd ‘s middags en ‘s avonds. Daar moet je wel zelfstandig naartoe, maar anders kun je misschien AutoMaatje inschakelen voor vervoer. Deze en vele andere initiatieven maken dat mensen, die zorg en hulp nodig hebben, thuis kunnen blijven wonen, kunnen sporten en bewegen, onder de mensen komen en blijven meedoen aan het dorpsleven.’’

Snapper sluit af met een duidelijke boodschap: ,,Denk op tijd na over je toekomst, bereid je voor. Wacht niet tot het niet meer gaat. Laten we naar elkaar omzien, want samen maken we het verschil.’’