Wonen in Leusden: Dit zijn de plannen van de politieke partijen

LEUSDEN Waar in Leusden moeten nieuwe woningen komen, hoeveel nieuwe woningen en welk type woningen moeten er komen? Op deze vragen hebben alle Leusdense partijen een eigen antwoord. Ondanks verschillen in politieke kleur is er brede overeenstemming dat er meer gebouwd moet worden, dat betaalbaarheid centraal moet staan en dat nieuwe woonvormen een belangrijke rol kunnen spelen. Toch lopen de ideeën uiteen zodra het gaat om de manier waarop deze doelen moeten worden bereikt.

door Pien Nieman

In de verkiezingsprogramma’s van de Leusdense partijen komt wonen als een groot thema naar voren. Een belangrijk gedeeld uitgangspunt is dat er gebouwd moet blijven worden voor verschillende doelgroepen, van starters en jonge gezinnen tot ouderen en mensen met een kleinere portemonnee. Veel partijen zien doorstroming daarbij als cruciaal. Daarnaast is er brede steun voor alternatieve woonvormen zoals woningsplitsing, flexwonen en het herbestemmen van bestaande gebouwen.

BETAALBAARHEID EN TOEWIJZING

Alle partijen vinden betaalbaarheid essentieel, maar verschillen in hoe strikt ze dat willen regelen. Pro-Leusden stelt het scherpst: minimaal 66 procent van de nieuwbouw moet betaalbaar zijn, waarvan de helft sociale huur. Zij willen dit ondersteunen met een sociaal woonfonds. Lokaal Belangrijk kiest voor een vaste verdeling van 1/3 sociale huur, 1/3 betaalbaar en 1/3 vrije sector en wil een zelfbewoningsplicht invoeren om speculatie tegen te gaan.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

Nieuwbouw aan de Olmenlaan in Leusden. - Foto: Pien Nieman/Nieuwsplein33

Het CDA en ChristenUnie-SGP leggen de nadruk op betaalbare woningen voor starters en mensen met een kleine portemonnee, maar zonder harde percentages. LeusdenVooruit en VVD kiezen voor een flexibele benadering waarbij kwaliteit en leefomgeving vooropstaan. Over toewijzing verschillen de partijen eveneens: CDA en Lokaal Belangrijk pleiten voor maximale voorrang voor inwoners met lokale binding, terwijl Pro-Leusden en LeusdenVooruit meer inzetten op een evenwichtige mix van doelgroepen.

NIEUWE WOONVORMEN EN LEEFOMGEVINGEN

Er is veel creativiteit in woonvormen. LeusdenVooruit noemt expliciet het project ‘Wonen bij Jaap’ als voorbeeld van flexwonen voor jongeren. ChristenUnie-SGP wil kantoorlocaties zoals de Larikslaan transformeren en stimuleert collectieve zelfbouw. VVD en Lokaal Belangrijk omarmen hofjes, knarrenhofjes en meergeneratiewoningen, waarbij samenleven en zorgzaamheid centraal staan.

Pro-Leusden wil alle mogelijkheden benutten: flexwonen, woningsplitsing, transformatie en jongerenwoningen. Zij vinden een bouwhoogte van vier tot vijf lagen passend. Lokaal Belangrijk en CDA hechten juist aan het dorpse karakter en kiezen voor kleinschalige projecten met lagere bouwhoogtes.

LOCATIES, REGIE EN RUIMTELIJKE KEUZES

Over waar gebouwd moet worden, zijn de partijen verdeeld. CDA noemt Tabaksteeg-Zuid en Achterveld als belangrijke locaties, maar wil geen wijken over het Valleikanaal en wil de groene buffer met Amersfoort behouden. ChristenUnie-SGP en Pro-Leusden zoeken actief naar transformatie van bestaande gebouwen. LeusdenVooruit wil samen met inwoners nieuwe zoekgebieden verkennen.

Wat betreft regie wil ChristenUnie-SGP dat de gemeente actief grondbeleid voert. VVD en LeusdenVooruit leggen juist de nadruk op participatie vanaf het begin. Lokaal Belangrijk bewaakt het dorpse karakter streng en stelt grenzen aan bouwhoogte en locatie. Pro-Leusden is het meest ruimhartig in het benutten van ruimte, zolang het betaalbaarheid en diversiteit bevordert.

JONGEREN EN STARTERS: GEDEELDE AMBITIE, VERSCHILLENDE ROUTES

Alle partijen willen dat jongeren in Leusden kunnen blijven wonen. CDA bouwt voor starters én senioren om doorstroming te bevorderen. LeusdenVooruit zet in op flexwonen en een evenwichtige verdeling. VVD stimuleert gemengde wijken en goede bereikbaarheid. ChristenUnie-SGP wil per project bekijken of een jongereninitiatief mogelijk is. Lokaal Belangrijk richt zich op kleine huishoudens en wil maximale voorrang voor eigen inwoners. Pro-Leusden reserveert expliciet woningen voor jongeren van 18 tot 27 jaar.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

Het Huis van Leusden is het gemeentehuis van Leusden. Erboven zijn appartementen gebouwd. - Pien Nieman/Nieuwsplein33

De middelen verschillen: van tijdelijke flexwoningen tot structurele maatregelen zoals zelfbewoningsplicht en harde betaalbaarheidsnormen. De ambitie is gedeeld, maar de route ernaartoe weerspiegelt de politieke kleur en visie op het dorp.

De woonopgave in Leusden lijkt daarmee minder een vraag óf er gebouwd moet worden, maar vooral hoe. De partijen delen veel zorgen en doelen, maar leggen verschillende accenten bij locaties, regels en woonvormen. Welke koers uiteindelijk wordt gekozen, ligt in handen van de kiezer.

(Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen de Leusder Krant, De Stadsbron en RTV Utrecht).

Meer nieuws over de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in Leusden vind je in ons dossier hier.