College Leusden kreeg weerbarstige dossiers voor de kiezen: terugblik op de raadsperiode (deel 2)
15 maart 2026 om 09:05 Politiek Gemeenteraadsverkiezingen 2026 LeusdenLEUSDEN Komende woensdag gaat Leusden weer naar de stembus om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. Dan zullen ook de kaarten worden geschud die bepalen hoe de kansen liggen voor de vorming van een nieuwe coalitie en een nieuw college van B&W.
door Daan Bleuel
Daarmee komt ook een eind aan een periode die niet als de minst roerige geboekstaafd zal worden. Nieuwkomer Lokaal Belangrijk schudde de bestaande verhoudingen flink door elkaar. Het maakte de afgelopen vier jaar – met vallen en opstaan – een zoektocht naar slagvaardig bestuur.
Wat is er de afgelopen vier jaar gebeurd? Best veel. Maar sommige zaken hadden beduidend meer impact dan andere. Nieuwsplein33 en de Leusder Krant kijken aan de hand van vier weerbarstige dossiers terug op de bestuursperiode die woensdag wordt afgesloten.
Lees hier deel 1: ‘Leusden sluit een bewogen periode af‘
Lees ook deel 3: ‘Terugblik politiek Leusden: De Korf en duurzame energie zorgden voor veel deining’
In dit artikel: wat gebeurde er op het gebied van de woningbouw? En hoe ging Leusden om met de stroom asielzoekers en vluchtelingen uit oorlogsgebieden die op de gemeente afkwamen?
In deel 3: wat gebeurde er op het gebied van de opwek van duurzame energie en het verzet tegen windturbineparken en zonnevelden, de kroonjuwelen uit het verkiezingsprogramma van Lokaal Belangrijk? En welke stappen werden er gezet als het gaat om activiteitencentrum De Korf te vervangen?
DOSSIER WONINGBOUW
Woningbouw kan worden beschouwd als beleidsterrein waarop de coalitie degelijk werk heeft geleverd. Er liggen bij het scheiden van de markt blauwdrukken voor met name Tabaksteeg-Zuid en Achterveld-Noordoost, waarop een nieuw college stug kan voortborduren. Daarmee kunnen de komende jaren grofweg 1.200 woningen aan het bestand worden toegevoegd.
Natuurlijk gebeurde er de afgelopen vier jaar ook het nodige. Zo werden Maanwijk en De Hof van Liz (rond Lisidunahof) afgerond. Op De Princenhof werd en wordt nog steeds gestaag gewerkt aan de gedeeltelijke ombouw van het voormalige kantorenpark tot volwaardige woonwijk.
(Artikel gaat verder onder de afbeelding).
Beeld van het gebied waar Tabaksteeg-Zuid ontwikkeld moet worden. - Foto: Leusder Krant/Daan Bleuel
In Achterveld werd een begin gemaakt met de realisatie van de wijk Mastenbroek II, waar nog eens 125 woningen worden gebouwd. Toch zijn al die plannen niet direct de verdienste van dit college. De plannen werden vooral door vorige colleges al in de grondverf gezet.
Maar met de plannen voor Tabaksteeg-Zuid en Achterveld-Noordoost legt het zittende college wel de basis voor continuïteit in de woningbouw voor de periode na 2027. Daarmee wordt de zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties, die in 2020 werd afgerond, grotendeels concreet gemaakt. Alleen voor de locatie ‘Achterveld-Noordwest’ – dat samen met Tabaksteeg-Zuid en Achterveld-Noordoost tot zoekgebied werd aangewezen – zijn nog geen plannen in de maak.
Meer nieuws over de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in Leusden vind je in ons dossier hier.
Met name als het gaat om Tabaksteeg-Zuid heeft wethouder Wim Vos er de afgelopen jaren soms hard aan moeten trekken. Er waren twijfels over de ontsluiting van de nieuwe wijk en of de provincie wel mee wilde werken.
Maar niet in de laatste plaats kreeg de wethouder te maken met een aantal (grote) partijen (zoals de projectontwikkelaars Heijmans en Schoonderbeek en landgoedbeheerder De Boom) die in De Tabaksteeg, maar ook elders in Leusden, aanzienlijke stukken grond in bezit hadden. Grond die hard nodig was om de plannen te kunnen realiseren.
OMVANGRIJKE DEAL
Uiteindelijk bereikten de partijen recent overeenstemming over een omvangrijke deal, waarin cruciale gronden van eigenaar verwisselden, in ruil voor onder meer de concessie dat Heijmans en Schoonderbeek Tabaksteeg-Zuid kunnen gaan ontwikkelen. Voor de volledigheid: de handtekeningen waarmee de deal bekrachtigd wordt, moeten nog wel gezet worden.
De Boom, dat een flinke hoeveelheid grond in De Tabaksteeg opgaf, kreeg er in het aanpalende Langesteeggebied percelen voor terug, waarmee het – mede tot tevredenheid van provincie en gemeente – de komende jaren natuurgebied kan creëren.
Toch waren er meer horden te nemen. Zo lukte het de gemeente niet om met één grondeigenaar tot overeenstemming te komen. Daardoor bleef een deel van het voor woningbouw bedachte gebied – in ieder geval voorlopig – buiten bereik (in grote lijnen: het stuk grond tussen de Koningin Julianalaan in het oude Leusden-Zuid en de huidige busbaan).
Recent heeft de wethouder ook moeten besluiten om de zuidgrens van het plangebied naar het noorden op te schuiven, in verband met de aanwezigheid van een belangrijke gasleiding. Hoewel het plangebied daarmee flink inkromp, hielden de gemeente en de projectontwikkelaars vast aan de ambitie om 940 tot maximaal zo’n 1.000 woningen in het gebied te realiseren.
Om de ruimtelijke kwaliteit van het plan zo min mogelijk aan te tasten, werd onlangs duidelijk dat ruim een derde van de geplande woningen – met name in het betaalbare segment – kleiner (soms beduidend kleiner) uitgevoerd gaan worden dan aanvankelijk de bedoeling was.Voor Achterveld-Noordoost – waarvoor wethouder Marleen Treep de verantwoordelijkheid op zich nam – ligt er inmiddels een eerste versie van een stedenbouwkundig plan op tafel. Vraagstukken op het gebied van de ontsluiting van de toekomstige wijk lijken geen belemmering voor de doorgang van het project meer op te leveren.
DOSSIER ASIELZOEKEROPVANG
Het college heeft de afgelopen vier jaar flink geworsteld met vraagstukken op het gebied van asielzoekers. Belangrijke steen des aanstoots in dit dossier was de actie van het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) om een leegstaand kantoorpand op de Speelkamp aan te kopen, waarmee Leusden zich – vlak voor de zomer van 2023 – voor een voldongen feit geplaatst voelde.
Het COA wilde met de aankoop meer definitieve huisvesting realiseren voor een groep van tachtig ‘alleenstaande minderjarige vluchtelingen’ (AMV’ers) die tot dat moment in hotel Van der Valk werden opgevangen.Hoewel de raad het college in een motie had opgeroepen om te zien naar mogelijkheden om asielzoekers ergens in de gemeente meer permanente opvang te bieden, kwam de actie van het COA op een ongelukkig moment, waarin het voelde alsof de gemeente het initiatief kwijtraakte.
(Artikel gaat verder onder de afbeelding).
De opvang van het COA voor AMV’s aan de Speelkamp in Leusden. - Foto: Leusder Krant/Daan Bleuel
Met name de locatie – erg dicht op omliggende woningen – zorgde voor gevoelens van ongemak: bij omwonenden, maar ook bij de politiek. Het college kwam binnen een maand tot de conclusie dat de komst van het opvangcentrum niet meer tegen te houden zou zijn.
Het lukte het gemeentebestuur in de maanden die volgden niet om de onrust onder de omwonenden weg te nemen. Desalniettemin werd er eind maart 2024 een bestuursakkoord getekend tussen COA en de gemeente, dat de weg effende voor de opvang van zestig AMV’ers. (Overigens was de bekritiseerde portefeuillehouder Gerolf Bouwmeester op dat moment ziek thuis. Zijn vervanger, interim-burgemeester Frans Backhuijs, zette zijn handtekening onder het akkoord).
Het lukte het gemeentebestuur in de maanden die volgden niet om de onrust onder de omwonenden weg te nemen
Op het punt van de aantallen deed het COA wel concessies: er werd ingezet op de opvang van tachtig AMV’ers (het aantal dat daarvoor bij Van der Valk werd gehuisvest). Maar de buurt wilde er niet meer dan veertig. Het aantal van zestig was dus een logisch compromis.
Op een ander punt leek het gemeentebestuur het COA ter wille te zijn. In de aanvankelijke plannen wilde het COA het gebouw voor vijf jaar gebruiken, met een optie op verlenging tot 10 jaar. In het bestuursakkoord is overeengekomen dat het COA de opvangplek aan de Speelkamp – zonder voorbehoud – 10 jaar mag gebruiken.
Nadat het centrum in januari 2025 officieel in gebruik werd genomen, bleek dat gemeentebestuur en omwonenden nog steeds op verschillende golflengten zaten. Een positief getoonzette gemeentelijke evaluatie van de ervaringen tot dan toe maakte in het voorjaar van 2025 opnieuw hoogoplopende emoties los.
OORLOG IN OEKRAÏNE
Vlak voor de verkiezingen van 2022 diende zich een nieuw vluchtelingenprobleem aan. Door de inval van Rusland in Oekraïne kreeg ook Leusden te maken met een stroom mensen die aan het oorlogsgeweld trachtten te ontkomen.
Mede dankzij Afas, dat een leegstaand kantoorpand op bedrijventerrein De Horst ter beschikking stelde, en een locatie nabij het verzorgingshuis Sint Joseph in Achterveld kon de gemeente snel zo’n 250 Oekraïners passende opvang bieden.
Voor een deel van die groep is nu een semi-permanente oplossing in zicht. Op een braakliggende kavel nabij tuincentrum Eurofleur wil het college 36 zogeheten ‘flexwoningen’ neerzetten, waarin een deel van de vluchtelingen kan worden gehuisvest. Opnieuw wekte de besluitvorming onrust, nu onder omwonenden van de Ursulineweg.
Voor de andere Oekraïners komt een nieuwe locatie in beeld, opnieuw beschikbaar gesteld door Afas op bedrijventerrein De Horst. Omdat het bedrijf het andere gebouw zelf in gebruik wil gaan nemen, zullen de bewoners moeten verhuizen naar een locatie enkele tientallen meters verderop.
Toch zal het dossier ‘asielzoekers’ ook in een nieuwe bestuursperiode kopzorgen blijven baren. Niet alleen werden de aantallen die Leusden dient op te vangen door de in werking getreden Spreidingswet naar boven bijgesteld, ook bleef de gemeente moeite hebben om zogeheten statushouders (asielzoekers met een verblijfsvergunning) in de gewenste aantallen te huisvesten. Dat leidde er zelfs toe dat de gemeente onder verscherpt toezicht van de provincie werd geplaatst.
Ten slotte blijft ook Van der Valk voorlopig beschikbaar als locatie waar vluchtelingen kunnen worden opgevangen. Naast AMV’ers verbleven er de laatste tijd ook statushouders die er wachten op een woning. Leusden bood er ook tijdelijk onderdak aan een groep asielzoekers die tijdelijk niet in een opvangcentrum in Leersum kon verblijven.
(Dit bericht werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen de Leusder Krant, De Stadsbron en RTV Utrecht).
