De fietsroute ‘80 jaar Vrijheid’ wordt een historische fietstocht door Leusden en Den Treek op 5 mei

LEUSDEN Op 5 mei is er in Leusden een bijzondere fietstocht ter gelegenheid van 80 jaar vrijheid. Het wordt een route vol verhalen, historische locaties en indrukwekkende herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Vier organisaties slaan hiervoor de handen ineen: Leusden Natuurlijk, de Historische Kring Leusden, de Oranjevereniging en de Stichting Verhalen uit de Vuurlinie.

door Peter Pos

Albert Dragt, voorzitter van Leusden Natuurlijk, was samen met Ronald Polak van de Historische Kring Leusden in gesprek met de gemeente Leusden over activiteiten rondom 80 jaar vrijheid. ,,De gemeente vertelde dat ze daarvoor extra geld beschikbaar hadden en vroeg of wij iets wilden organiseren’’, vertelt Dragt. ,,We dachten meteen: laten we natuur, geschiedenis en beweging combineren in een fietsroute met verhalen en excursies.”

LOGISCH OM SAMEN VERDER TE GAAN

Al snel bleek dat ook de Oranjevereniging met een eigen fietstocht bezig was. ,,Wij organiseren ieder jaar een bevrijdingswandeling’’, legt René van der Salm, voorzitter van de Oranjevereniging uit. Voor dit jubileum wilden we ook een fietstocht doen. Toen we hoorden van de plannen van Leusden Natuurlijk en de Historische Kring, was het logisch om samen verder te gaan. Twee tochten op dezelfde dag door hetzelfde gebied zou zonde zijn. Door samen te werken konden we iets mooiers en inhoudelijker neerzetten. Ook Stichting Verhalen uit de Vuurlinie sloot zich graag aan bij het initiatief wat heel goed past bij hun doelstelling.”

DRIE HISTORISCHE STOPS

De fietstocht is 29 kilometer lang en voert door het prachtige buitengebied van Leusden, maar het draait niet om kilometers maken. Onderweg zijn er drie tussenstops waar deelnemers kunnen afstappen en worden meegenomen in de verhalen van 80 jaar geleden.

Ascchatterkeerkade - Jan Luteijn

De eerste stop is bij de Asschatterkeerkade, een gerestaureerd deel van de Grebbelinie. ,,Een plek met veel historie,” weet Dragt. ,,Daar leggen aanwezige gidsen uit hoe de waterlinie werkte als verdedigingsmiddel en wat hier in de meidagen van 1940 gebeurde. Er staan kazematten, dat zijn een soort bunkers, die nog herinneren aan de gevechten.”  

BESCHERMD ERFGOED

De tweede halte ligt aan de Doornseweg, bij de oude militaire gebouwen naast de tankwerkplaats. Ronald Polak vertelt namens de Historische kring Leusden bevlogen over deze stopplek. ,,De loodsen en barakken stammen deels uit 1925 en waren onderdeel van de schietbaan op de Leusderhei. Defensie wilde ze tien jaar geleden slopen, denkend dat ze uit 1975 kwamen. Maar wij ontdekten dat ze veel ouder zijn. Dankzij onze inspanningen zijn ze nu erkend als beschermd erfgoed.”

De Schijvenloods - Jan Luteijn

Op deze unieke locatie, normaal gesloten voor publiek, is op 5 mei een expositie ingericht. ,,In de oude kantinebarak hangen veertig historische foto’s en worden filmbeelden uit 1945 vertoond. Er zijn gidsen voor een toelichting en drie keer geef ik zelf een korte lezing waarin ik de geschiedenis van deze gebouwen en de Leusderhei in perspectief plaats,” aldus Polak.

MUSEUMBUNKER

De derde stop is bij de museumbunker in Leusden, gebouwd door de Duitsers tijdens de oorlog. Inmiddels is deze ingericht als museum door de Historische Kring Leusden. Op 5 mei krijgt deze plek extra betekenis door de aanwezigheid van de Stichting Verhalen uit de Vuurlinie. Dragt: ,,Voor het project ‘Kinderen in de bunker’ kwamen leerlingen van Leusdense scholen naar deze plek. Ze luisterden naar verhalen over wat er in Leusden tijdens de oorlog gebeurd is. Daarna werden ze geïnterviewd over wat oorlog met hen doet. Die opnamen worden 5 mei gepresenteerd.”

De Museumbunker - Credit

Ronald Polak vult aan: ,,Wat veel mensen niet weten, is dat de geallieerden Leusden vanuit het oosten naderden. De Duitse verdedigingslinies stonden gericht op het westen – een strategische fout. Vrijwilligers van Verhalen uit de Vuurlinie geven daar een toelichting.”

De fietstocht is geschikt voor jong en oud en is gratis te volgen. ,,Je kunt je op 5 mei vanaf 10 uur bij de Til inschrijven en beginnen aan de tocht’’ legt Dragt uit. ,,Het is niet de bedoeling dat iedereen tegelijk start. De route is beschikbaar in een boekje, dat je ook al vanaf 1 mei kunt ophalen bij de winkel van ‘Leusden Natuurlijk’. Deelname is gratis, dankzij subsidie van de gemeente, maar aanmelden is wel nodig voor het boekje en de planning.”

De route voert grotendeels door Den Treek. Van der Salm: ,,Het is de combinatie van natuur, beweging en betekenisvolle verhalen die deze tocht zo bijzonder maakt. Je viert vrijheid, maar je wordt onderweg ook herinnerd aan de offers die daarvoor zijn gebracht.” Met drie bijzondere stops en een prachtige omgeving is de Fietsroute 80 jaar Vrijheid meer dan zomaar een activiteit. Het is een eerbetoon aan de geschiedenis en een uitnodiging om samen stil te staan bij wat we nooit mogen vergeten.

Programma Fietsroute 80 jaar vrijheid

10:00 - 13:00 uur: Start bij De Til
10:30 - 13:30 uur: doorlopend excursie onder leiding van een gids bij Asschatterkeerkade
10.30 - 16.30 uur: doorlopend Rondleiding door gidsen bij de verschillende gebouwen van het complex bij de Schijvenloods. Foto-expositie over de ontwapening van de Wehrmacht.
11.45 - 12.15 uur, 14.15 - 14.45 uur, 16.00 - 16.30 uur: Presentatie in de Rode Barak door HKL over wat zich hier afspeelde voor, tijdens en kort na WO II, met name vanaf 9 mei 1945.
13:30 - 16:15 uur doorlopend: Verhalen uit de Vuurlinie, Museumbunker.