‘Is dit wat filosofie met je doet, zielenroerselen delen? Of brengt de Treeker natuur verdieping?’

Wijsgeer

Het beest in de bek kijken. De uitdrukking bestaat al heel lang, maar kreeg voor mij pas betekenis toen René Gude hem gebruikte. Hij zat aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk en vertelde over zijn doodvonnis. Die woorden kwamen binnen.

De filosoof en denker des vaderlands was eens directeur van de Internationale School voor Wijsbegeerte – u weet wel, dat witte gebouw met hotelvleugels aan de Dodeweg. Tien jaar geleden hield Gude het er voor gezien. ‘Het beest’ zat hem op zijn hielen. En in 2015 was er de dood. Kanker won. Het verdroot vele wijsneuzen en wijsgeren bij ISVW.

Mevrouw Bosmans en ik lieten ons er onlangs verleiden tot een logeernacht. Niet zozeer om wat wijzer te worden, maar vooral om daar, aan de bosrand, de rust te genieten en bij te slapen. En wie weet, zou de geest van Gude nog wat nachtelijke inspiratie brengen. Misschien was het vanwege de verkeerde kamer (109/Thomas Hobbes), maar we hebben van Gude in de nachtelijke uurtjes niets vernomen. Overdag wel, want de geestelijk leider van weleer leeft hier voort. Ja, zijn naam worde nog immer geprezen en dus namen we bij het krieken van de dag en kraken van croissants een paar interessante beschouwingen tot ons.

Komend weekend begint de maand van de filosofie. Het summum voor intellectuelen die wijsheid begeren, zeg maar. Het programma-aanbod is dan ook imposant hoogdrempelig, als ik eerlijk ben; van stoïcijnse theologie tot betrokken besluitvorming en moreel beraad. Dit is duidelijk andere koek dan de schrijfsels van Gude. Mevrouw Bosmans en ik besloten genoegen te nemen met de eigen wijsheid in pacht en onze hersenpan op een andere manier op te frissen. Hup, de achterdeur uit en samen met ons Jochie hebben we een uurtje van Den Treek genoten.

Gek trouwens, dat dit centrum vol levensvragen grenst aan de dodenakker van Rusthof. Sterker, vanuit de ISVW-achtertuin zagen we de kei op het graf van mijn schoonmoeder liggen. Dat zette ook aan tot denken, moet ik eerlijk zeggen. Zij en Gude hadden bij leven ongetwijfeld een bijzonder gesprek kunnen hebben over zijn filosofie en haar theologie of hun gemeenschappelijke amputatie, maar ze hebben elkaar nooit ontmoet. Wellicht heeft de dood hen samengebracht, al betwijfel ik of de vaderlandse denker en wijlen schoonmoeder eenzelfde hemel delen.

Is dit wat filosofie met je doet, zielenroerselen delen? Of brengt de Treeker natuur verdieping? Fascinerend hoe leven en dood bij elkaar horen en tegelijkertijd tergend pijnlijk om te constateren dat het monster genadeloos om zich heen slaat. Zo heeft hij nu mijn lieve vriendin Mandy op het oog. Oneerlijk.

Mevrouw Bosmans en ik slaakten zuchten, checkten uit, namen de voordeur en plukten de dag. Oeps: stilstaand verkeer op de A28. Ach ja, de laagdrempelige file-sofie van de dagelijkse werkelijkheid.

Marco Bosmans, bosmans@xmsnet.nl