Hester Veltman (SL): ‘Vaak is er sprake van schaamte bij laaggeletterdheid’

LEUSDEN In de rubriek Raadgever komt elke week een ander raads- of fractielid aan het woord over een zelfgekozen item. Deze week Hester Veltman (Sociaal Leusden) over laaggeletterdheid.

,,De fractie van Sociaal Leusden heeft in het kader van de landelijke Week van Lezen en Schrijven een bezoek gebracht aan het DigiTaalhuis. Deze vond plaats in de bibliotheek van Leusden, een centrum voor ontwikkeling en verbinding. Laten we hier zuinig op zijn. In de bibliotheek van Leusden werd een delegatie van de gemeenteraad ontvangen waaronder raadsleden en fractiemedewerkers en de wethouder van het Sociaal Domein Marleen Treep. Hier kregen we meer informatie over laaggeletterdheid in Nederland. Met een VR-bril op was het mogelijk zelf te beleven wat het betekent om laaggeletterd te zijn.”

,,In Nederland leven 2,5 miljoen mensen die niet of nauwelijks kunnen lezen en schrijven. In Leusden is dat 9 procent van de inwoners, dus bijna één op de tien inwoners in onze dorpen hebben hier moeite mee. Bij laaggeletterdheid moet je denken aan mensen die de Nederlandse taal niet of onvoldoende machtig zijn, zowel mensen die hier geboren zijn als nieuwkomers, maar ook steeds vaker komen jongeren van de (middelbare) school af zonder de taal voldoende te beheersen!”

,,Vaak is er sprake van schaamte. De mensen om wie het gaat zijn ware kunstenaars om te verbergen, dat ze niet taalvaardig zijn. Mensen die dus niets begrijpen van dingen die voor de meesten heel normaal zijn, bijvoorbeeld de uitleg bij het gebruik van medicijnen. Alles moet je onthouden, het etiket kun je immers niet lezen. Was het nu eenmaal daags een tablet of moet ik twee keer een tablet nemen? Bij ‘nieuwe Nederlanders’ is het probleem vaak nog veel groter en is inburgeren bijzonder moeilijk als je de taal niet beheerst.”

,,Laaggeletterdheid komt behoorlijk veel voor in Nederland. We zullen er dus van alles aan moeten doen om te voorkomen dat deze mensen niet kunnen participeren in de maatschappij en buitengesloten worden. Hierbij moeten we ook denken aan de steeds verdergaande digitalisering van bijvoorbeeld energiebedrijven of zorginstellingen om informatie te krijgen. (Zie nog maar eens iemand aan de telefoon te krijgen).”

,,Bij laaggeletterdheid heb je minder kans om deel te nemen aan de samenleving en je loopt grotere risico’s  met je gezondheid en heb je eerder kans op problemen met geldzaken. Laaggeletterdheid heeft dus meer consequenties dan je zou denken. Als je moeite hebt met taal, reken en digitale vaardigheden heb je ook minder grip op je bankzaken. Het is daarom dat de gemeente zich inzet en samen met de medewerkers van het DigiTaalhuis probeert om deze problemen te voorkomen.”

,,Professionals en vrijwilligers, onder andere werkzaam in de zorg of het sociaal domein, worden gevraagd om deel te nemen aan een training. De training is richt zich op het herkennen en leren bespreken van laaggeletterdheid. Het is bijzonder leerzaam om, zonder of met een VR bril, te ervaren dat we onze maatschappij ingericht hebben zonder rekening te houden met laaggeletterdheid.”

Hester Veltman, fractievertegenwoordiger Sociaal Leusden, h.veltman@raad.leusden.nl