Defensie over laagvliegen met helikopters: ‘Oefenen mag tot grasspriethoogte’

LEUSDEN Defensie gaat uitbreiden en wil onder andere gaan laagvliegen met helikopters boven de provincie Utrecht. In het Ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) maakte Defensie vorige maand de uitbreidingsplannen bekend. Naast laagvliegen in het zuiden van de provincie Utrecht wil Defensie op de Leusderheide op meer plekken kunnen landen met helikopters. Tijdens een online informatiebijeenkomst heeft Defensie vragen beantwoord over deze uitbreidingsplannen. Dat meldt RTV Utrecht.

door RTV Utrecht/Caroline Geijsman

Het aantal laagvlieggebieden wordt uitgebreid om zo de overlast over Nederland te verdelen. Er zijn twaalf bestaande gebieden en er moeten er acht bijkomen. Eén van die nieuwe gebieden ligt in het zuiden van de provincie Utrecht. Boven onder andere de gemeenten Vijfheerenlanden, Montfoort en Lopik.

HOE LAAG VLIEGT EEN HELIKOPTER IN EEN LAAGVLIEGGEBIED?

,,Laagvliegen betekent 30 meter boven de grond, of lager als dat voor de oefening nodig is”, legt majoor Guusje van Vuure Hoofd Sectie Leefomgeving Koninklijke Luchtmacht, uit. Vaak zal het volgens haar voorkomen dat de helikopters die oefenen in een laagvlieggebied lager zullen vliegen. ,,Je mag tot grasspriethoogte vliegen, je mag er alleen niet landen.”

Om te mogen landen moet er toestemming zijn van de grondeigenaar. In het laagvlieggebied in het zuiden van de provincie Utrecht staat geen vaste landingsplaats voor helikopters ingetekend.

Defensie onderzoekt de mogelijkheid van een app om transparant te zijn over waar en wanneer er gevlogen wordt

HOE VAAK EN WANNEER GAAT DEFENSIE LAAGVLIEGEN?

,,In de regel worden vooral de openingstijden van de militaire vliegvelden aangehouden”, legt Guusje van Vuure uit. Dat betekent dat het globaal tussen 9.00 en 17.00 uur zal zijn op werkdagen. Maar om ook in het donker te oefenen kan er ook later op de avond gevlogen worden. Zeker in de zomermaanden, als het pas rond 22.00 uur donker wordt, is er kans op avondvluchten en ook dat er vroeg in de ochtend wordt begonnen met de oefeningen.

De omgeving wordt niet altijd precies op de hoogte gehouden van wanneer er gevlogen gaat worden. ,,Je wil daar niet volledig transparant over zijn, want daarmee geef je ook informatie prijs waarvan je niet wil dat iedereen het weet”, zegt programmamanager van het NPRD Roy Hemmelder. Defensie geeft aan dat ze wel aan het onderzoeken zijn of er een mogelijkheid is om bijvoorbeeld via een applicatie transparant te zijn over waar en wanneer er gevlogen wordt.

Mensen in de omgeving van een laagvlieggebied krijgen een folder over wat er aan overlast te verwachten valt en waar mensen terecht kunnen met vragen. Het delen van een planning met de omgeving is volgens Van Vuure niet altijd handig: ,,Het kan zijn dat we door het weer, of technische problemen toch niet op dat moment gaan vliegen. En dan komen we op een ander moment.” Dat kan betekenen dat een boer bijvoorbeeld op dat moment net zijn vee wel buiten heeft staan.

Daarnaast wil Defensie ook voorkomen dat mensen naar oefeningen komen kijken, want dat kan in verband met veiligheid problemen veroorzaken. ,,We gaan wel het gesprek aan met de omgeving. En als we de eerste keren gaan vliegen, is het voor iedereen wennen. Niet alleen voor bewoners ook voor dieren. We bouwen het aantal vliegbewegingen op”, legt Roy Hemmelder uit.

Gemiddeld zal er een uur per twee dagen worden gevlogen in een laagvlieggebied. Voor het gebied in de provincie Utrecht zal het iets meer zijn, omdat dat gebied wat groter is. Over alle 20 laagvlieggebieden in heel Nederland worden 2500 vlieguren verdeeld over het jaar. Nu zijn dat nog 1378 vlieguren.

(Artikel gaat verder onder de afbeelding).

Defensie wil in dit gebied van de Provincie Utrecht oefenen met helikopters. - Foto: RTV Utrecht

WORDT ER REKENING GEHOUDEN MET DE NATUUR?

,,In Nederland is er eigenlijk geen enkele vierkante meter zonder bestemming”, legt Tim Artz van onderzoeksbureau Antea Group uit. De voorkeurslocaties van Defensie zijn nu aangewezen, maar binnen die gebieden moet nog veel worden onderzocht om goed rekening te kunnen houden met verschillende belangen.” De contouren zijn nu bekend, maar binnen die gebieden moet er nog gedetailleerd gekeken worden wat daar allemaal zit. Bijvoorbeeld of er natuurgebieden zijn, zweefvliegtuigclubs, paardenhouderijen, bebouwing, of bijvoorbeeld broedgebieden.

Als dat goed in kaart is gebracht, dan kunnen gebieden ook ‘uitgezet’ worden voor een bepaalde periode. Dat betekent dat er tijdens het broedseizoen niet gevlogen wordt boven weidevogelgebied. Met gebieden waar campings zijn, of begraafplaatsen wordt ook rekening gehouden. ,,Vaak liggen begraafplaatsen in dorpen dus daar houden we sowieso al rekening mee”, legt Van Vuure uit. Maar bij natuurbegraafplaatsen kan bijvoorbeeld rekening gehouden worden met tijden waarop een begrafenis is.

IS EEN LAAGVLIEGGEBIED VEILIG?

Defensie kan incidenten of schade door laagvliegende helikopters niet uitsluiten. ,,Het kan gebeuren dat er schade wordt geleden. Als bijvoorbeeld iemand van zijn paard valt, omdat een paard schrikt van een helikopter. Dat gebeurt niet elke dag, maar het gebeurt wel”, aldus Hemmelder. Met die meldingen wordt zorgvuldig omgegaan.

Als Defensie schade veroorzaakt, dan zal zij proactief handelen als het wordt opgemerkt. Maar als mensen schade hebben door Defensie dan kunnen zij dit online melden.

WAT MERKT LEUSDEN VAN DE UITBREIDING?

Defensie wil op oefenterreinen de kans krijgen om meer flexibel te kunnen landen. Op dit moment is er op Oefenterrein Leusderheide een vaste landingsplaats. Maar Defensie wil op meer plekken in het oefenterrein kunnen landen. Vuure: ,,We moeten trainen om met helikopters mensen en materieel of hulpgoederen ergens op te pikken of af te zetten. Daarom hebben we meer plekken en mogelijkheden nodig om te oefenen op de militaire oefenterreinen met landen.”

Er wordt dan wel rekening gehouden met bebouwing in de buurt. ,,Het liefst wil je overal kunnen landen op het terrein maar een helikopter zal op een afstand van een paar honderd meter van bebouwing landen dat het zo min mogelijk overlast veroorzaakt”, zegt Artz.

De ontwerpvisie Nationaal Programma Ruimte voor Defensie is online te lezen. Tot 9 juli is het mogelijk om te reageren (een zienswijze in te dienen) op de plannen. Defensie verwerkt de reacties. Mogelijk wordt het ontwerp aangepast of aangevuld en als dat klaar is moet het kabinet een besluit nemen over het NPRD.

(Dit is nieuws van RTV Utrecht en werd eerder gepubliceerd op de website en in de app van Nieuwsplein33. Een journalistieke samenwerking tussen De Stad Amersfoort, De Stadsbron en RTV Utrecht).