Gemeenteraad zoekt uitweg uit bestuurscrisis

LEUSDEN Vandaag (donderdag 12 januari) is een belangrijke dag voor het gemeentebestuur. Vanavond zal de gemeenteraad voor het eerst in het openbaar debatteren over de bestuurscrisis en de route verkennen die een uitweg uit de problemen moet bieden. 

door Daan Bleuel

De raad heeft oudgediende Karolien Pouwels voor de gelegenheid bereid gevonden het debat in goede banen te leiden. Pouwels was jarenlang raadslid voor de ChristenUnie-SGP, maar gaf haar zetel op toen ze onlangs naar Drente verhuisde. 

STATEMENT Het is -ten langen leste- voor het eerst sinds half december dat de raad in het openbaar debatteert over het statement dat de VVD kort voor het kerstreces maakte, waarmee het de samenwerking binnen de coalitie opzegde. 

Hoewel een groot deel van de gemeenteraad en het college daardoor in verbijstering en verwarring achterbleef, is het ook weer niet zo dat er sindsdien helemaal niets meer is gebeurd. Integendeel, vanaf het eerste ogenblik is er koortsachtig overleg over de vraag ‘hoe nu verder?’ 

VERKENNINGEN Het presidium (het overleg van fractievoorzitters) besloot de tijd tot 12 januari nuttig te gebruiken voor een aantal verkenningen. Zo zou de coalitie (na het vertrek van de VVD bestaande uit Lokaal Belangrijk en CDA) de kans krijgen andere partijen te polsen om de vacante positie in het bestuur in te nemen en de coalitie aan een nieuwe meerderheid te helpen. 

De leider van de grootste partij, Frank de Wit van Lokaal Belangrijk, kreeg daarvoor tot vlak na de jaarwisseling te tijd. Daarna zou GroenLinks-PvdA, de grootste fractie binnen de oppositie, de gelegenheid krijgen om een alternatieve coalitie te smeden. 

SCENARIO Tot 2 januari verliep dat scenario volgens plan. Frank de Wit rapporteerde op 2 januari dat het niet gelukt was om eruit te komen. Hij tekende daarbij wel aan dat de tijd ontbrak om het proces tot het eind te doorlopen. De gesprekken leverden dus geen keihard ‘nee’ op, maar een ‘nee onder voorbehoud’. 

Omdat de coalitie slechts één extra stem nodig had voor een nieuwe meerderheid, kwamen alle partijen in aanmerking om het college aan nieuw draagvlak te helpen. In de praktijk beperkten de gesprekken zich tot ChristenUnie-SGP (2 zetels) en SP (één zetel). CU-SGP zei na rijp beraad ‘nee’, maar de SP was intern nog te verdeeld om de vraag binnen de korte tijdspanne die er was gefundeerd te beantwoorden.

INFORMATEURS En daarmee kwam GroenLinks-PvdA aan de beurt. Tot verrassing -en soms tot ontzetting- van anderen, besloot de grootste oppositiepartij tot een veel bredere verkenning waarbij externe informateurs zouden worden ingeschakeld en waarbij alle partijen in de Leusdense raad betrokken zouden moeten worden. 

Sinds het bekendmaken van die strategie bleef het voor het oog van de wereld stil. Volgens plan zou GroenLinks-PvdA vanavond zijn bevindingen moeten rapporteren, zodat er twee routes uit de crisis kritisch kunnen worden bekeken. 

BLAUWDRUK Het is echter zeer de vraag of er over de tweede verkenning vanavond al veel te rapporteren valt. Het ligt meer voor de hand dat de raad het scenario van GroenLinks-PvdA tegen het licht zal houden als blauwdruk voor een formatie na de verkenningsfase. Maar dat is speculatie. 

De vergadering is vanaf 20.00 uur  live te volgen via de pagina van de gemeenteraad op de site van de gemeente Leusden. Belangstellenden zijn ook welkom om de beraadslagingen in de raadzaal van het Huis van Leusden bij te wonen.