Column Marco Bosmans: ‘Het geeft te denken, over automatisering, over de macht van robots, over privacy’

Knipoogje: voornaam

Voor de 270-ste keer vindt u zo met een mijn naam onder dit schrijfsel. Het had van mij niet gehoeven, maar het is gebruikelijk bij het columnistenwerk. Het is de verantwoording voor de persoonlijke noot die kantlijnschrijvers delen. Vooruit dan maar. 

Om die persoonlijkheid is de laatste tijd veel te doen. Immers, de robotica is (ook) het schrijfvak binnengeslopen en ziet kans om hier en daar een pen te veroveren. Het zogenoemde fake-news is daar een exponent van; eens nog grappig, maar sinds enkele jaren kunnen eindredacteuren er niet meer mee lachen. Het is gevaarlijk geworden. Op de redactie van de Leusder Krant weten we de kunstmatige intelligentie nog buiten de deur te houden, maar wat als ik volgende week mijn laptop opdracht geef een Knipoogje te schrijven over giftige paddenstoelen die zogenaamd niet meer giftig zijn? Ik adviseer u ze te plukken en te eten, plak mijn naam eronder en mail mijn stukje naar de redactie. De eindredacteur vertrouwt mij, de lezer gelooft het en de volgende dag zit de wachtkamer van de huisarts vol. 

Gelukkig weet mijn krantenbaas wat hij aan mij heeft en ook ik ken mijn verantwoordelijkheid. Het thema is overigens niet alleen onderwerp van discussies, ik moest er ook aan denken toen er laatst een brief van ABN AMRO op mijn mat plofte. Ze hadden blijkbaar mijn adresgegevens, maar in de aanhef was een klein foutje geslopen. De computer van de bank had de naam BOSMANS veranderd in BOSMENEERS. Die vrije vertaling wekte op de lachspieren, maar het geeft ook te denken. Over automatisering, over de macht van robots, over privacy…

Bij mijn supermarkt mag de caissière tegenwoordig geen naam meer hebben. Stond er voorheen Fayth of Jasper onder mijn kassabonnetje, zaterdag werd ik geholpen door 36960199. En vorige week door medewerker 63670178. Het zal vast met privacy te maken hebben, maar het heeft iets onpersoonlijks, iets kouds. Jammer, want ik haat de bliep-bliep-scanners. Ik wil een beetje medemenselijkheid aan de andere kant van de boodschappenband. Vriendelijke ogen en een vrolijke lach, al is het maar om de pijn van de hoge boodschappenprijs te verzachten.

In dat licht ben ik eigenlijk wel blij dat ik zo meteen mijn naam mag tikken. Zie het als een beetje warmte naar de lezer toe. Ik schrijf mijn naam deze week bovendien met extra trots, want BOSMANS heb ik van mijn vader – volgens mijn broer een klein takje van een flinke stamboom – en mijn voornaam kreeg ik van mijn moeder. Paps zou afgelopen maandag jarig zijn geweest, maar ligt al een tijdje verstrooid op Rusthof. Als cadeautje gaf ik hem mijn moeder. Zij overleed zeven maanden geleden, maar haar as stond sindsdien op mijn werkkamer. Nu zijn ze samen strooisel voor de eeuwigheid, onder de boom op het asveld van Mooy. En in mijn hart koester ik hun namen, Ria en Nol.

Marco Bosmans, bosmans@xmsnet.nl